Ontwerpend onderzoek energie in het Groene Hart 2050

Download hier het rapport Ontwerpend onderzoek energie in het Groene Hart 2050

Ons polderlandschap staat onder druk door ingrijpende veranderingen in de inrichting van het gebied. Bodemdaling moet worden beperkt, water zorgvuldiger beheerd en biodiversiteit versterkt. Tegelijk vraagt de energietransitie om een duurzame energievoorziening die past bij ons verbruik. Daarbij willen we het landschap behouden als herkenbare afdruk van natuur en geschiedenis. Deze opgaven spelen nu én in de toekomst. Samen met bewoners, overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties werken we aan groen wonen, werken en leven in het Groene Hart.

Om ons denken te helpen in de keuzes die we samen maken bij de energieopgave, heeft het Bestuurlijk Platform Groene Hart laten onderzoeken welke verschillende landschappen er mogelijk kunnen ontstaan in het Groene Hart en hoe dat denkproces eruitziet. Het resultaat is een vernieuwende verkenning van de energietransitie in het Groene Hart met verschillende scenario’s. De denkrichtingen richten zich op energiedragers (productie, transport) gerelateerd aan bodem, water en landschap, met voor- en tegens op verschillende niveau's. Het resultaat biedt inspiratie voor het landschap van het Groene Hart als geheel (‘kansenkaart’), de kansen voor de te onderscheiden landschappelijke deelgebieden (‘voorbeelduitwerkingen’) en een overzicht van denkbare inrichtingsprincipes (‘gereedschapskist’).

Het Bestuurlijk Platform heeft de werkgroep Energietransitie verzocht een ontwerpend onderzoek te doen naar het veranderend landgebruik op lange termijn (2050) met een focus op duurzame energieopwekking. Deze behoefte kwam voort uit de ervaren verantwoordelijkheid van het Bestuurlijk Platform voor het Groene Hart als geheel, de vele opgaven die er spelen en de bijzondere landschappelijke waarden en water- en bodemsysteem in het Groene Hart. Juist het Bestuurlijk Platform is de partij die deze belangen over de grenzen van RES-gebieden, waterschappen, gemeenten, provincies en departementen bij elkaar brengt. Het ontwerpend onderzoek maakt deel uit van de Regiodeal Bodemdaling.

Een onderzoeksrapport als inspiratiedocument

Bij het ontwerpend onderzoek Energietransitie in het Groene Hart 2050 gaat het om zonenergie, windenergie, aquathermie en geothermie en andere innovatieve vormen van energie en/of warmte winning, de energieketen (productie, opslag, distributie) en de relatie tussen stedelijke en landelijke opgaven in het Groene Hart.

Door te onderzoeken hoe invulling gegeven kan worden aan de opwek en/of winning van hernieuwbare energie in het Groene Hart, gelet op de (slappe) ondergrond, het watersysteem en de andere landschapskarakteristieken bouwen we aan inspirerende voorbeelden en inzichten voor de lange termijn. Met dit rapport is kennis ontwikkeld om:

• De potenties, kansen en beperkingen die vanuit de ondergrond medebepalend kunnen zijn voor de energietransitie op langere termijn inzichtelijk te maken. Het gaat er om kennis bijeen te brengen (kennis aan tafel). Zo vraagt infrastructuur op slappe bodem om extra aandacht, vraagt de CO2 uitstoot uit het veen om meer water en speelt de verzilting een rol in diepe droogmakerijen.
• De potenties, kansen en beperkingen die vanuit het watersysteem medebepalend kunnen zijn voor de (on)mogelijkheden van de energietransitie te weten.
• Bestuurlijke besluitvorming te inspireren door aantrekkelijke, slimme en duurzame ruimtelijke keuzes te maken in gebiedsprocessen.
• De potenties, kansen en beperkingen die vanuit het huidige en het te ontwikkelen landschap van het Groene Hart van invloed zijn op de energietransitie te herkennen. Het gaat er om de onderlinge wisselwerking tussen energietransitie en landschap in beeld te brengen.

Hierbij zijn ook gemeenschappelijke uitwerkingsrichtingen geformuleerd die er – bij toepassing - toe leiden dat de landschappelijke kwaliteiten in het Groene Hart kunnen door ontwikkelen.